Ali Ekber Pekşen
![](https://www.malatyagazetecilercemiyeti.org/resimler/yazar/ali-ekber-peksen.jpg)
EĞİTİM SİSTEMİNİN HAZİRAN SENDROMU
30 Mayıs 2024 04:53Haziran ayı ülkemizde, öğrencilerin sınavlar aracılığıyla yarıştırıldıkları zaman dilimidir. Pandemi, ekonomik kriz, depremlerle ülkenin neredeyse 1/5’inin yerle bir olduğu zamanlar dâhil hiçbir durum süreci değiştirmedi. Meşhur sözdür, “elinizdeki tek araç çekiçse, tüm sorunları çivi olarak görürsünüz.” Milli Eğitim Bakanlığı, bir üst eğitim kurumuna öğrenci geçişine yönelik sınav dışında bir yöntem geliştiremedi. 8 yıllık eğitim sonunda öğrenci; Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Yabancı Dil derslerinden sınava girecek. 8 yıllık eğitimi sırasında becerilerini, yeteneklerini sergilediği çalışmaları, sosyal etkinliklerdeki performansı ve bireysel gelişimi dikkate alınmayacak.
Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında MEB merkezi sınavına;
2020-2021 eğitim öğretim yılı sonunda 1 milyon 243 bin 830 öğrenci başvurdu, sınava 1 milyon 38 bin 492’si girdi. Bu öğrencilerin, 177 bin 500’ü sınavla öğrenci alan liselere yerleşti.
2021-2022 eğitim öğretim yılı sonunda 1 milyon 236 bin 308 öğrenci başvurdu, sınava 1 milyon 31 bin 799’u girdi. Bu öğrencilerin, 188 bin 875’i sınavla öğrenci alan liselere yerleşti.
2022-2023 eğitim öğretim yılı sonunda 1 milyon 246 bin 465 öğrenci başvurdu, sınava 1 milyon 30 bin 195 öğrenci girdi. Bu öğrencilerin 206 bin 414’ü sınavla öğrenci alan liselere yerleşti.
2023-2024 eğitim öğretim yılı sonu LGS’ye yaklaşık olarak 1 milyon 250 bin öğrenci başvuracak ve 02 Haziran 2024 Pazar günü yapılacak sınava bunların yaklaşık 1 milyon 100 bini girecek.
LGS sonuçlarına göre, Anadolu Liselerine, Fen Liselerine, Sosyal Bilimler Liselerine, Anadolu İmam Hatip Liselerine ve Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerine öğrenci alınacak. Bu okullarda LGS sonuçlarına göre alınacak öğrenciler için ayrılan kontenjan, sınava giren öğrenci sayısının yaklaşık % 17.00’ı ile % 20.00’ı arasında değişmektedir. Öğrencilerin yaklaşık % 80.00’lık büyük bölümü zorunlu eğitim kapsamında, adrese dayalı kayıt sistemi doğrultusunda ve iradelerine başvurulmaksızın bir orta öğretim kurumuna yerleştirilecektir.
2024-2025 eğitim öğretim yılında orta öğretime başlayacak bu gençler; 10-15 yıl içinde, üniversal eğitimi tamamlayıp; toplumsal sistemde yönetici, çalışan, işveren, planlayan, tasarlayan, karar veren olarak hayata katılacaklar...
Sınava giden süreçte, “ALAN UZMANI”, “BÖLÜM BAŞKANI”, “EĞİTİM KOÇU”... gibi unvanlara sahip bir dolu insan sınavlara yönelik açıklamalar yapmakta. Yazılı basında; “eğitim sayfa sorumlusu” olarak kalem oynatan eğitim “yazarları da” kervana katılmakta... Sınava yönelik değerlendirmelerin içeriği; sınavın nasıl olacağına dair öngörüler, ana-babalara, çocuklara öneriler, sınavda başarılı olmak için dikkat edilmesi gereken noktalar olarak adlandırılan ve tartışmaya açık bilgi demetlerinden oluşmakta.
Bütün açıklamalarda en dikkat çeken nokta, sınavların test usulü ve çoktan seçmeli 90 sorudan oluştuğu vurgusunun ön plana çıkarılması. Bu ısrar, eğitim sisteminin sınav merkezli yapılanmasının ürünü yaratılan ticari alana hizmet eden bir anlayışla yapılmakta. 1 milyon 250 bin civarında öğrencinin yarıştığı bir sınavın hazırlık sürecinin materyallerinin ticari değeri dikkate alındığında, sistemde ısrarcı olanların niyetleri de anlaşılacaktır.
Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin Öğrenci Başarısının Değerlendirilmesi başlıklı bölümü, öğrenci başarısını ölçme ve değerlendirmeyle ilgili yapılacakları ve esasları kapsamakta. Milli Eğitim Bakanlığı kendi hazırladığı yönetmelikle taban tabana zıt bir soru sistemiyle LGS’de öğrencileri yarıştırmakta, böylece sistemi pazar olarak gören anlayışla öğrenciler ve veliler bilgi ablukasına alınmakta.
Eğitim sisteminin yapısal sorunları vardır. Sınav temelli yapılandırılan sistem değiştirilmediği sürece, sistemden kaynaklı sorunlar her Haziran ayında yaşanacak. Sistemin kuruluşu ve işleyişindeki aksaklıklara yoğunlaşmak yerine, sınavlar konuşulmaya devam edecek. Sınavlar merkeze alınacak ve bu doğrultuda değerlendirme kolaycılığı seçilecek, sınavlara yönelik oluşan ticari pazar dikkate alınacak, popülist anlayışın ürünün bilgi demetleriyle kamuoyu manipüle edilecek.
Öğrenci başarısının ölçme değerlendirilmesinin temel amaçlarından biri, sınıf geçmeye ve bir üst eğitim kurumuna öğrenci seçme/yerleştirmeye esas veriler elde etmektir. Sınavların bir başka temel amacı da, sınavlar sonucu elde edilen verilerin, sistemin yeniden yapılandırılmasında araçsal işleve sahip olmalarıdır. Bu araçsallık; sınav sonu verilerin, sistemin ana girdisini oluşturan müfredatlar ve derslerin işlenişinde yararlanılan materyallerin, araç-gereçlerin iyileştirilmesine, yeniden düzenlenmesine hizmet edecek olmalarıdır. Sınavların araçsallık işlevselliği görmezden gelindiğinde, sınav temel amaca dönüşecek. İyileştirmeye ve kalıcı öğrenmeye dönük çabaların önünde bir set oluşturacaktır.
İçinde yaşadığımız kapitalist sistem, eşitsizlikler üretmektedir. Sistemin yarattığı eşitsizlikler, kapitalist sistemin kurallarıyla giderilemeyecektir. Üst okullara geçiş için gençlere dayatılan model de, sistemin kendi çıkmazının ürünüdür. Sorunları tümden çözmenin yolu, elbette kapitalist sisteme son vermektir. Ancak, sistemin sınavlar aracılığıyla gençler üzerinde kurduğu baskı ve yarattığı hasar en aza indirilebilir.
LGS’nin kaldırılması ve tüm liselerin eşdeğer hale getirilmesiyle ilgili karar, sorunun çözümü için başlangıç olabilir. Silaha, savaş amaçlı malzemelere, gösteriş türü harcamalara ayrılan kaynak, okulların iyileştirilmesine dönük kullanılabilir. Eğitim sisteminin olmazsa olmazı ve eğitimde başarının en önemli unsuru öğretmenlerin, ekonomik durumlarının iyileştirilmesiyle işe başlanabilir. Eğitim kurumlarının yönetsel süreçleri; eğitim meslek örgütlerinin ve öğretmenlerin doğrudan katılacağı, demokratik ilkelere uygun biçimde organize edilebilir.
Eğitim sisteminin orta öğretim kurumlarına öğrenci seçme ve yerleştirme amaçlı kronikleşmiş sorunu olan sınavları kaldırmadığımız sürece, bu sorunsallığı yaşarız. Dünyayı, hayatı, doğada olup biteni anlama ve anlamlandırmanın temeli olan Matematik, Fen Bilimleri derslerini gereksiz yere tartışırız. Bu kısır döngü; kaybedeceğimiz gelecek olarak hanemize yazılır.
Yorumlar (0)
Yazarın Diğer Yazıları
İNSAN, MERAK ve ÖĞRENME
29 Temmuz 2024 04:53
POPÜLİST YÖNETİM – VASATLAR CENNETİ
25 Haziran 2024 04:53
KIRMIZI PERÇEMLİ
19 Haziran 2024 04:53
DEVLETİN EĞİTİM FELSEFESİ ve YATILI OKULLAR
29 Nisan 2024 04:53
EĞİTİM YÖNETİMİ ve BAŞARIDA ÖĞRETMEN ROLÜ
27 Nisan 2024 04:53
EĞİTİM SİSTEMİNDEN BEKLENTİLER
15 Nisan 2024 04:53
MÜESSES NİZAMIN KORUYUCUSU EĞİTİM SİSTEMİ
23 Mart 2024 04:53
EĞİTİM SİSTEMİNİN TARİHİ AÇMAZLARI ve MÜFREDATLAR
20 Mart 2024 04:53
EĞİTİM SİSTEMİNİN TARİHİ AÇMAZLARI ve MÜFREDATLAR
08 Mart 2024 04:53
KADIN HAKLARI
03 Mart 2024 04:53
ALIŞKANLIK, UNUTMA, HATIRLAMA
12 Şubat 2024 04:53
TÜRKİYE ZOR GÜNLER YAŞAMAKTA
01 Şubat 2024 04:53
POPÜLİZM ve OTORİTER YÖNETİMLER
08 Ocak 2024 04:53
EĞİTİM SİSTEMİ SORUNSALI
25 Aralık 2023 04:53
EĞİTİM AYKIRI RENKLERİ GÖREBİLMEKTİR
04 Aralık 2023 04:53
EĞİTİM AYKIRI İNSANLAR YETİŞTİRMELİ
09 Kasım 2023 04:53
OKULLAR ve NİTELİKLİ EĞİTİM
12 Eylul 2023 04:53
BİR ÖLÜM VE DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
25 Temmuz 2023 04:53
HERKESLEŞME
03 Temmuz 2023 04:53
RUHUMA DOKUNAN FİLMLER
02 Haziran 2023 04:53
SIRADANLAŞMA
02 Haziran 2023 04:53
BİREYİN EĞİTİMİ VE 'KENDİSİ' OLMASI
27 Şubat 2023 04:53